Od 1 lipca 2026 roku zaczął w pełni działać Centralny Rejestr Umów – publiczna baza, w której każdy będzie mógł sprawdzić, na co urzędy i inne instytucje publiczne wydają pieniądze. Obowiązek obejmie jednostki samorządu terytorialnego – gminy, powiaty, województwa – oraz ich jednostki organizacyjne.
Sejm zniósł wszelkie progi kwotowe, co oznacza, że rejestracji podlegać będą wszystkie umowy, bez względu na ich wartość.
Wdrożenie przebiegało dwuetapowo: od 1 kwietnia 2026 roku jednostki mogły zakładać konta w systemie i przygotowywać się organizacyjnie, natomiast od 1 lipca obowiązek publikacji danych staje się formalnym wymogiem prawnym. Za utrzymanie i funkcjonowanie systemu odpowiada Ministerstwo Finansów. Brak publikacji umowy lub publikacja danych niezgodnych z rzeczywistością może skutkować odpowiedzialnością prawną.
Eksperci wskazują, że brak limitu wartości i konieczność szczegółowego opisu przedmiotu umowy oznaczają dla wielu samorządów istotne obciążenie administracyjne. Kluczowe jest odpowiednie przygotowanie procedur wewnętrznych i wyznaczenie osób odpowiedzialnych za prowadzenie rejestru.
Nowe przepisy mają zwiększyć przejrzystość finansów publicznych i ułatwić obywatelom społeczną kontrolę nad wydatkowaniem środków publicznych.