Zamek Książ w Wałbrzychu zadeklarował gotowość przyjęcia odnalezionych w Świebodzicach szczątków przedstawicieli rodu Hochbergów wraz z historycznymi trumnami i sarkofagami. Docelowym miejscem ich spoczynku ma być odrestaurowane Mauzoleum Hochbergów na terenie zamku. Do sprawy odniosła się już głowa rodu – Peter książę von Pless, hrabia von Hochberg.
Do odkrycia doszło 28 sierpnia w Mauzoleum Kramstów na cmentarzu komunalnym w Świebodzicach, podczas prac związanych z przygotowaniem dokumentacji architektoniczno-konserwatorskiej wnętrza obiektu. W górnej części mauzoleum natrafiono na kilkanaście sarkofagów i trumien z XVIII i XIX wieku, z których część nosi herb Hochbergów – rodu przez stulecia związanego z Zamkiem Książ.
Jak poinformowała kierownik wałbrzyskiej delegatury Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Anna Nowakowska, część pochówków musiała zostać wcześniej przeniesiona w inne zabezpieczone miejsce na terenie cmentarza w związku z koniecznością inwentaryzacji wnętrza. W tamtym momencie nie było jeszcze wiadomo, do kogo należały.
Wstępnej identyfikacji dokonał archeolog dr Kamil Pawłowski, odkrywca pochówków. Na podstawie analizy herbów, form sarkofagów i chronologii rozpoznano między innymi sarkofag Konrada Ernsta Maksymiliana von Hochberga – który odegrał kluczową rolę w barokowej rozbudowie Zamku Książ – oraz dwóch spośród jego trzech żon. Zidentyfikowano także szczątki Hansa Heinricha VI hrabiego von Hochberga oraz, z zastrzeżeniem, Hansa Heinricha X, księcia von Pless i hrabiego von Hochberga, wraz z jego żonami Idą i Adelheid. Wśród znalezisk są też trzy sarkofagi dziecięce, które w przeciwieństwie do części pozostałych nie noszą śladów wcześniejszego naruszenia.
Do odkrycia odniósł się Peter książę von Pless, hrabia von Hochberg, obecna głowa rodu. W przekazanym oświadczeniu nazwał je „historycznym odkryciem i bardzo ważnym wydarzeniem dla rodziny, a także dla regionu i miejsc”, w których żyli członkowie rodziny. Podkreślił, że jego przodkowie „odegrali bardzo ważną rolę w historii, tworząc podstawy tego, co zostało tutaj odbudowane i doprowadzone przez mieszkańców Dolnego Śląska do niespotykanego wcześniej piękna”. Wyraził uznanie dla determinacji osób zaangażowanych w prace przy szczątkach oraz nadzieję, że trafią one do „miejsca ostatecznego spoczynku w Książu/Fürstensteinie, gdzie żyli, działali i pozostawili swoje dziedzictwo”.
Zastępca burmistrza Świebodzic Tobiasz Wysoczański poinformował, że gmina prowadzi dalsze rozmowy w sprawie przyszłości sarkofagów i szczątków, a decyzje będą podejmowane pod nadzorem służb konserwatorskich, z uwzględnieniem wymogów prawnych i historycznych. Dziekan Dekanatu Świebodzickiego ks. Józef Siemasz zaapelował o godne potraktowanie szczątków i poszanowanie pamięci zmarłych.
Prezeska Zamku Książ Dorota Karolewska podkreśliła, że mauzoleum na terenie zamku to naturalne miejsce dla ponownego pochówku przedstawicieli rodziny, z którą przez pokolenia związane były losy tej rezydencji.
Otwartą kwestią pozostaje ustalenie, w jaki sposób i kiedy pochówki Hochbergów trafiły do Mauzoleum Kramstów w Świebodzicach. Zapowiedziano dalsze badania historyczne, archeologiczne, a w miarę możliwości również antropologiczne i genetyczne.
Źródło: materiały z konferencji prasowej oraz oświadczenie Petera księcia von Pless